Yaşam
Bilgisayar Mühendisliği Nedir?
December 13, 2014
0

Bilgisayar mühendisliği, bilgisayar bilimlerini temel alan, bilgisayarların yardımcı olabileceği her konuda teknik çözümleri üreten bir mühendislik dalıdır. İçinde bilgisayar olan, yazılım ve donanım bileşenleri içeren sistemlerin çözümlenmesi, boyutlandırılması, tasarlanması, gerçeklenmesi, sınanması ve üretilmesi bilgisayar mühendisliği alanına girer.

Günümüzde kullandığımız birçok sistem ve ürün bilgisayar yazılım ve donanımı içermekte ya da bilgisayar teknolojileri kullanılarak üretilmektedir. Gömülü sistemlerden (cep telefonu, müzikçalar) büyük bilgisayar ağları üzerinde çalışan yazılımlara (arama motorları), bilgisayar oyunlarından bilgisayar destekli mühendislik uygulamalarına kadar gündelik hayatımızı kolaylaştıran, bilgisayarsız olanaksız olan birçok şeyi olanaklı kılan sistemler bilgisayar mühendisliği öğretisi sayesinde hayata geçirilmiştir.

Bilgisayar mühendislerinin amaçları diğer mühendisliklerde olduğu gibi en az kaynakla, en kısa sürede, en dayanıklı ve kullanışlı ürünler üretmektir. Bilgisayar sistemleri konu olduğunda bu, en az bilgisayar gereksinimiyle (bellek, işlemci, saklama alanı gibi), en çabuk çözüm bulan, en az hatayla çalışan ve kullanımı en kolay bilgisayar çözümleri üretmek anlamına gelir.

Bilgisayar Bilimleri

Bütün mühendislik dalları temel bilim dallarından edindikleri bilgi birikimlerini teknoloji üretmek için kullanırlar. Bilim temeli olmadan gerçek anlamda mühendislikten bahsedemeyiz. Bilimsel altyapı olmadan teknoloji üretmek ancak deneme yanılma yöntemiyle gerçekleşebilir ki günümüz yüksek teknoloji sistemlerini bu şekilde üretmek mümkün değildir.

Öte yandan bilgisayar mühendisliği fizik-kimya-biyoloji gibi doğal bilimleri kullanabilecek bir dal değildir. Bilgisayarlar veri işleyen, bilgi üreten ve kullanan makinalardır. Veri ve bilgi kavramları ise soyut kavramlardır. Bu yüzden bilgisayar mühendisliğinin temeli bilgisayar bilimleri dediğimiz verinin etkin bir şekilde saklanması, ilişkilendirilmesi, işlenmesini, buna ilişkin yöntem ve iş adımlarını (algoritmalar) inceleyen, bu konuda kestirme ve doğrulama gibi konuları araştıran bir bilim dalına dayanmaktadır. Bilgisayar bilimleri matematiğe dayalı özelleşmiş bir bilim dalıdır. Özünde gerçek ya da gerçeğe yakın, bilgisayarla modellenebilecek problemlerin en etkin, en hızlı ve en az kaynakla çözülmesini amaçlar.

Bilgisayar bilimleri kuramının tarihsel olarak bilgisayarların icadından çok daha önce gelişmeye başladığını söyleyebiliriz. Dolayısıyla bilgisayar bilimlerinin varlığı için bilgisayar gerekmemekle birlikte asıl amacı var olan ya da ileride üretilebilecek bilgisayar sistemleriyle etkin çözümler gerçekleştirebilmektedir.

Bilgisayar bilimlerinin alt alanları şunlardır:
1. Algoritmalar ve Veri Yapıları
2. Programlama Dilleri
3. Mimari
4. Sayısal ve Simgesel Hesaplama
5. İşletim Sistemleri
6. Bilgi Yönetimi
7. Grafik, Görüntüleme ve Çokluortam
8. Akıllı Sistemler
9. Ağ-eksenel Bilişim

Yazılım ve Donanım

Bilgisayarları oluşturan elektronik ve mekanik bileşenlerin tümüne donanım, bu donanım üzerinde çalışan, komut dizilerinden oluşan programlara yazılım diyoruz.

20. yüzyıl’ın ortalarında ilk elektronik bilgisayarların icat edildiği dönemlerde bilgisayar sistemlerinin asıl büyük kısmını donanım tasarımı oluşturmaktaydı. Her iş için ayrı donanım tasarlamak yerine herhangi bir komut dizisini çalıştırabilen genel amaçlı işlemci donanımları tasarlanarak bilgisayar sistemlerinin yazılımlarla esnek amaçlı kullanımı sağlanmış oldu. Genel amaçlı bilgisayar donanımları yaygınlaştıkça, boyutları ve erişilebilirlikleri arttıkça yazılım üretimi kendi başına başlıca bir sektör halini aldı ve elektronik cihaz tasarımından bağımsız olarak kendi mühendislik yöntemlerini oluşturdu.

Herhangi bir gerçek yaşam problemini çözerken bilgisayar sistemlerinin hem donanıma hem de yazılıma gereksinimi vardır. Bilgisayar mühendisleri problemin doğasına göre var olan bilgisayar donanımları üzerine yazılım geliştirerek, var olan donanım bileşenleriyle daha karmaşık donanımlar oluşturup (küme bilgisayarlar, sunucu havuzları vb.) bunların üzerinde yazılım geliştirerek, ya da özel donanımlar tasarlayarak bu donanımlar üzerinde çözüm üretebilirler. Bilgisayar mühendislerinin yaptığı donanım tasarımı mantıksal devrelerden başlar ve var olan temel elektronik bileşenleri birleştirerek gerçekleştirilir. Donanım alanında çalışan bilgisayar mühendisleri Bu bileşenleri kullanarak tasarım yapar ve çoğunlukla yazılım da içeren sistem çözümleri üretir ya da büyük projelerde ,disiplinler arası donanım geliştirme ekiplerinde elektronik ve diğer mühendislik üyeleriyle beraber çalışır.

Yazılım sistemleri ise doğrudan bilgisayar mühendisliği konusuna girmekte ve özellikle bilgisayar bilimleri alt-yapısına daha bağımlı olduğu için kendine özgü bir mühendislik disiplini (yazılım mühendisliği) ile geliştirilmektedir.

Diğer Ülkeler ve Türkiye’de Bilgisayar Mühendisliği

Bilgisayar mühendisliği kavramı Türkiye’de 70′li yılların ortalarında gündeme gelmiştir. ABD’de bilgisayarların icadı ve geliştirilmesi sürecinde bilgisayar donanımı tasarımı elektrik mühendisliğinden özelleşerek bilgisayar mühendisliği adını almış, bilgisayar bilimleri konusu ise ayrı bir bölüm adı olarak ayrılmıştır. Bu yüzden bazen bilgisayar mühendisliği konusu elektrik mühendisliğ bölümlerince sahip çıkılabilmektedir.

Türkiye’de ise özellikle bazı idari sebeplerle bilgisayar bilimleri bölümleri yerine ABD’deki iki bölüm konuları derlenerek açılan bölümlere bilgisayar mühendisliği adı verilmiştir. Bu bölümlerde bilgisayar bilimleri eğitiminin yanı sıra temel düzeyde bilgisayar donanımı ve 70′li yıllarda gelişen yazılım mühendisliği kavramları öğretilmektedir. Böylelikle bilgisayar yardımıyla problem çözmeye yönelik gerekebilecek yaşamsal bütün kavramlar tek bölüm altında verilmektedir. Özellikle yazılım geliştirme gibi özel altyapı gerektiren bir kavram ve bilgisayar bilimleri konuları Türk yükseköğretim sisteminde bu bölüm ve meslek adı altında toplanmıştır.

Bu niteliğiyle Türkiye’de bilgisayar mühendisliği için “bilgisayar adını verdiğimiz elektronik cihazın mühendisliği değil bilgisayarla çözüm üretme mühendisliğidir.” diyebiliriz.Bilgisayar mühendisliği diğer disiplinlerle örtüşen bir nitelikte değil, onları tümleyen bir niteliktedir.

Yazılım Mühendisliği

Bilgisayar mühendisliği ve hatta bilgisayar bilimleri doğa olarak en hızlı, en etkin, en az kaynakla problemleri çözmeyi amaçlar. Bu da daha çıkış noktasında konuları mühendislik bakış açısına yaklaştırır. Kavramların özündeki bu mühendislik bakış açısının yanı sıra yazılım geliştirme sürecini disiplin altına alan yazılım mühendisliği disiplini bilgisayar mühendisliği bölümlerinin konuları arasındadır.

Günümüz yazılım sistemleri gömülü sitemlerde çalışan küçük (görev kritikliği açısından çok değerli olabilir) yazılımlardan milyonlarca kişinin aynı anda kullandığı onbinlerce bilgisayarın eşgüdümlü çalışmasını gerektirecek sistemlere, tek bir bilgisayarın bütün işlevlerini kullanıcıya sunan işletim sistemlerinden, gerçek zamanda çok hızlı çalışmak zorunda olan görsel uygulamalara kadar çeşitli karmaşıklık, amaç ve doğaya sahip olabilir. Ne özelliğe sahip olursa olsun yazılımlardan beklenen doğru, tutarlı ve hızlı çalışmalarıdır. Öte yandan belli bir karmaşıklığın üzerindeki yazılımların zaman kısıtları da göz önünde bulundurulursa tek kişi tarafından geliştirilmesi olanaksızdır.

Yazılım mühendisliği, yazılım geliştirme sürecini müşterinin ihtiyaçlarının belirlenmesinden itibaren belli bir disipline alan, geliştirme süreç ve yöntemlerini ortaya koyan, çözümleme, tasarım, sınama, süreç yönetimi, bakım gibi konuları kuramsal ve pratik olarak araştıran bir mühendislik dalıdır. Bu sayede yüzlerce kişilik ekiplerin geliştirdikleri program parçacıkları bir araya gelerek çalışan kusursuz bir ürün olabilmektedir.

İnşaat mühendisliğinden örnek verecek olursak ağaçtan bir kulübe yapımı mühendislik ihtiyacı olmadan hüner sahibi herkesin yapabileceği birşeydir. Yine bir gecekondu da biraz deneyim ile inşa edilebilir. Fakat kat sayısı arttıkça mühendislik öğretisi olmadan bir bina oluşturmak imkansız hale gelir. Yazılım mühendisliğinde de problem karmaşıklaştıkça mühendislik öğretisi ve bilgisayar bilimleri olmadan yazılım geliştirmek olanaksız hale gelecektir. Küçük programlar için bile programın hızı, kaynak tüketimi çok önemli olabilir. Bu durumda bilimsel altyapıya sahip bir kişinin geliştirici olması fark yaratacaktır

Ülkemizde son yıllarda bilgisayar mühendisliğinin yanı sıra yazılım mühendisliği, bilgi teknolojileri mühendisliği gibi bölümler açılmaya başlanmıştır. Bu bölümler çekirdek olarak bilgisayar mühendisliği müfredatı üzerinde kurulmuşlardır. Bilgisayar mühendisliği bölümlerinden temel farkları donanımla ilgili bazı derslerin ve birkaç biligisayar bilimleriyle ilgili derslerin yerine yazılım mühendisliği ve diğer konudaki derslerin konmasıdır. Çoğunlukla bu mühendislik programları arasındaki fark belirsiz ve gözlenemeyecek boyutta olacaktır.

Bilgisayar Mühendisliği Eğitimi

Ülkemizde bilgisayar mühendisliği eğitimi temel olarak bilgisayar bilimleri, donanım ve yazılım parçalarını kapsar. Donanım elektrik elektronik mühendisliği içerisinde de dahil edilen bir konu olduğu için eğitimin genel odak noktası bilgisayar bilimleri ve yazılım üretimidir.

Çokca yaygın bir kanı programlama dili, geliştirme ortamı, işletim sistemi kullanıcılığı gibi teknoloji bilgisinin bilgisayar sektöründeki asıl belirleyici unsur olduğudur. Bu doğrultuda birçok sertifika programı ve hatta isminde mühendislik geçen eğitimler piyasa koşullarında verilmektedir.

Fakat mühendislik disiplini eğitiminin bir ya da birkaç teknolojinin kullanıcısı olmaktan çok daha önemli bir amaca sahiptir. Bu da öğrenme, şekillendirme ve bilimsel altpyapının kazanılmasıdır. Bu, kavramları özünden kavrayarak doğru yaklaşımlarla, en iyi araçları seçerek bir probleme yaklaşma yeteneğini sağlar. Bu altyapıya sahip bir mühendis için sonradan teknoloji öğrenmek, altyapıya sahip olmayan teknoloji konusunda bilgili birisinin altyapıyı edinmesinden misliyle kolay olacaktır.

Bu doğrultuda bilgisayar mühendisliği eğitiminde şu ders grupları vardır:

Temel bilim dersleri (matematik, fizik, kimya, 1.-2. sınıf)
Bölüm dışı seçmeli dersler (3.,4. sınıf)
Bilgisayar bilimi dersleri (2.-3. sınıf)
Donanım dersleri (2.-3. sınıf)
Programla, yazılım ve yazılım mühendisliği dersleri (1.-4.sınıf)

Bu derslerde bir yandan kuramsal ders içerikleri öğrencilere verilirken bir yandan da uygulama ödevleri ve projelerle öğrencilerin 1. sınıftan itibaren çeşitli araçlarla, çeşitli alanlardaki problemlere pratik olarak çözüm üretmeleri beklenmektedir. 4. sınıfta yapılan proje dersiyle de öğrenim dönemi boyunca edinilen alt-yapı ve bilgilerin gerçek ya da gerçeğe yakın bir mühendislik süreciyle üretilmesi gerçekleştirilmektedir.

Eğitim süreci uygulama ödevleri ve projelerin de etkisiyle dönem dönem zorlaşabilmekle beraber, uygulamaların sonuçta çalıştığının pratik olarak görülebilmesi sayesinde oldukça zevkli ve tatmin edici bir süreç olabilmektedir.

İş Yaşantısı ve Görevler

Bilgisayarın olduğu, üretim yapılan her kurumda bilgisayar mühendislerini görmek mümkündür. Asıl istihdam kaynağı yazılım evleri ve bilgi teknolojisi üreten şirketler olsa da belli bir büyüklüğün üzerinde ve bilgisayar teknolojisini yoğun kullanan bütün kurumlar ellerindeki sistemlerin edinilmesi, devamı, geliştirilmesi ve özelleştirilmesi için bilgisayar mühendisi çalıştırırlar. Örneğin finans sektöründe çalışan bütün büyük kurumların bilgi işlem birimlerinde çok sayıda bilgisayar mühendisi çalışmaktadır. Bilgi teknolojisi üreten kuruluşlara örnek olarak:
1. Sipariş üzerine ya da paket olarak yazılım ürünü geliştiren yazılım evleri
2. Savunma sanayi ürünleri geliştiren şirketler
3. Web ve iletişim servisleri sağlıyan şirketler.
4. Mobil servis sağlayıcıları ve mobil uygulama geliştiren şirketler
5. Bilgisayar oyunu geliştiren şirketler
6. Sağlık, eğitim, tekstil gibi özel bir sektörde bilgisayar teknolojisi kullanan ve üreten şirketler
verilebilir. Günümüzde bilgisayar teknolojilerinin kullanılmadığı herhangi bir konu bulmak zordur. Sanat ve sosyal bilimler gibi ilgisi en az olan konularda dahi bazı uygulamalar mevcuttur.

Bilgisayar mühendisliğinde süreç gereksinimin doğmasıyla başlar. Herhangi bir kullanıcının gereksinimi önce tespit edilerek belgelenir. Bu gereksinime ilişkin donanım ve yazılım gereksinimleri diğer kısıtlamalar analiz edilir. Daha sonra bir çözüm tasarımı yapılır. Ancak bu aşamadan sonra çözüm gerçekleştirilmeye başlanır. Bu süreç uygulanan yöntembilime göre farklı sıklıklarla, farklı sayılarda yinelenerek müşterinin gereksinimleri karşılanır. Yine çözüm üretildikten sonra değişen kurallara ve gelebilecek ek özelliklere göre sistem yaşamaya ve yaşarken değişmeye devam eder. Bütün bu sürecin içerisinde bilgisayar mühendisleri çeşitli görevler alabilirler. Bu görevler bazen donanım, çoğunlukla da yazılım ağırlıklıyken bazen sadece belgelendirmeyle sonlanır, bazense üretimin doğrudan içinde yer alır. Bu görevlerin bazıları şunlardır:
1. Bilgisayar sistemleri proje yönetimi.
2. Bilgi sistemleri yönetim ve tasarımı
3. Bilgisayar sistemleri gereksinimi ve sistem analizi
4. Yazılım/donamım tasarımı
5. Yazılım sınama doğrulama
6. Yazılım kalite güvencesi
7. Yazılım geliştirme
8. Yazılım bakımı
9. Yazılım yapılandırma yönetimi
10. Yazılım mimarisi

Bilgisayar mühendislerin çalışma yaşantısı genellikle bilgisayarlı ofislerde geçer. Zaman zaman bilgisayarda program ve belge üreten bilgisayar mühendisleri zaman zaman da toplantılara katılır. Sanılanın aksine bilgisayar mühendisliği insanlarla oldukça fazla etkileşim gerektiren bir meslektir. Hem müşteriyle hem de ekibin diğer üyeleriyle etkileşim kurulur. Üstlenilen role göre bu etkileşim bazen zamanın çoğunu kapsayabileceği gibi bazense düşük düzeyde de kalabilir.

İyi Bir Bilgisayar Mühendisi Olmak İçin

Bir lise öğrencisi için hangi mesleğin kendisine uygun olduğunu bulmak oldukça zor bir problemdir. Bir mesleği yaşamadan sevmek ve kesinlikle kişiyi mutlu edecek bir meslek olduğunu söylemek olanaksızdır. Çalışkan, zeki, yaratıcı ve azimli olmak bütün mesleklerde başarılı olmanın temel koşuludur. Bilgisayar mühendisleri özelinde söylenebilecek sahip olunması ve edinilmesi gereken özellikleri şu şekilde sıralıyabiliriz:
1. matematiksel ve analitik zeka
2. herhangi bir probleme geniş açıdan ve derinlemesine bakabilme
3. yaratıcılık ve eleştirel bakış
4. doğru iletişim kurma, anlama ve soru sorma becerisi
Bu beceriler yine çoğu mühendis için söylenebilecek becerilerken bilgisayarların doğası gereği bilgisayar mühendisliğinde bu yeteneklere çok daha fazla gereksinim duyulabilmektedir.

İletişim kurma becerileri ise özellikle gereksinimlerin tespit edilmesi ve analizi için gereklidir. Herhangi bir sektörde yazılım üreten bir mühendis bu sektördeki meslekleri icra edemese de yapılan işleri anlayabilmelidir. Dolayısıyla bilgisayar mühendisleri kısa sürede herhangi bir mesleğin ya da projenin terimlendirmesini, temel kavramlarını, temel yöntemlerini kavrayabilmeli ve buna ilişkin çözümler üretebilmelidir. Bu da üretimin her aşamasında alan uzmanlarıyla doğru iletişim kurmayı gerektirir.

Maddi Olanaklar ve İstihdam Durumu

Bilgisayar teknolojileri dünyada en hızlı gelişen ve uygulama alanları genişlemeye devam eden, dolayısıyla da hala yüksek istihdam gerektiren bir alandır. Türkiye bilgi teknolojilerini kullanma konusunda henüz gelişmiş ülkeleri yakalayamamıştır. Dolayısıyla hala hayata geçirilmesi gereken ve planlanan birçok proje vardır. Diğer yandan göreceli olarak yeni bir branş olan bilgisayar mühendisliği bölümleri son 15-20 yıl içerisinde çoğalmıştır. 1980′li yıllarda sayısı 4-5 olan bölümler ancak 1990′lı yıllarda diğer bölümlerın sayılarını yakalamıştır. Sonuç olarak bilgisayar mühendisliği mezun sayısı diğer bölümlerde olduğu gibi ihtiyacın üzerinde değildir. Özellikle kaliteli bölümlerin mezunlarına gereksinim artarak devam etmektedir. Yani hala havuzu dolduran musluk boşaltan musluktan daha yavaş çalışmaktadır.

Maalesef Türkiye İstatistik Kurumu istihdamla ilgili detaylı ve önemli istatististikler üretmemektedir. Dolayısıyla bir karşılaştırma yapmak olanaksızdır. Fakat Amerikan iş istatistiği kurumu 2 yılda bir bütün mesleklerin istihdam sayılarını çıkarmakta ve geçmişe bakarak bu istihdamın önümüzdeki 10 yıl içerisinde ne durumda olacağını tahmin etmektedir. Bu projeksiyon verisine http://www.bls.gov/emp/ep_table_103.htm adresinden ulaşılabilir. Bu projeksiyona göre geçmiş yıllarda olduğu gibi en fazla gelişim göstermesi beklenen meslekler bilgisayar mühendisliği eğitimi ile edinilen mesleklerdir. Tablo istihdamda beklenen artışa göre sıralanmış ve ilk 3 mesleğin 2018′e kadar alacağı çalışan sayısı toplamda 1.5 milyonu geçmektedir. (Not: sadece en yüksek maaş grubu listelenmiştir)
Meslek 2008 2018 Sayı %
Bilgisayar yazılım mühendisliği, uygulama yazılımı 514.8 689.9 175.1 34.01
Ağ sistemleri ve veri iletişim analistliği 292 447.8 155.8 53.36
Bilgisayar yazılım mühendisliği, sistem yazılımı 394.8 515 120.2 30.44
Diş hiyjen uzmanı 174.1 237 62.9 36.14
Kişisel mali müşavir 208.4 271.2 62.8 30.13
Fiziksel terapi uzmanı 185.5 241.7 56.2 30.27
Tıp uzmanı 109.4 153.6 44.2 40.36
Yardımcı tıp doktoru 74.8 103.9 29.2 38.99
Veteriner 59.7 79.4 19.7 32.95
Çevre mühendisliği 54.3 70.9 16.6 30.62
Biyomedikal mühendisi 16 27.6 11.6 72.02
Mali müfettiş 27 38.1 11.1 41.16
Biyokimya ve biyofizik uzmanı 23.2 31.9 8.7 37.42

Türkiye’de benzeri bir istihdam açığı olması beklenebilir. Her ne kadar öğretmenlik ve tıp gibi alanlarda bilinen bir istihdam açığı olsa da yüksek maaş ve çalışma koşulları açısından bilgisayar mühendisliği cazibesini korumaktadır.

Ülkemizde dönem dönem yaşanan krizlerde bilgisayar mühendisleri çok zarar görmemiştir. Başka sektör ve mesleklerde işten çıkarmalar yaşanırken bilgisayar mühendisliğinde yarım maaş gibi uygulamalarla deneyimli elemanlar sektör tarafından elde tutulmaya çalışılmıştır. ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği mezunları arasında mezuniyetten sonraki 5-6 ay içerisinde iş bulamama gibi durumlar ancak istisnai koşullarda gözlenmektedir. Kriz dönemleri dışında öğrencilerimizin henüz son sınıfta yarı zamanlı olarak şirketlerde çalıştığı, sonra da bu ya da başka şirketlerde kolayca iş bulduğu gözlemlenmektedir.

ODTÜ’nün sahip olduğu Türkiye’nin en büyük teknoparkında 250′nin üzerinde şirket vardır. Bu şirketlerin %80′inin faaliyet alanları arasında yazılım yer almaktadır. Kampüs içerisindeki bu büyük olanak sayesinde mezunlarımız hem yarı zamanlı, hem de mezuniyet sonrasında tam zamanlı olarak iş bulmakta sorun yaşamamaktadır.

Bilgisayar mühendisliği gelir ve kariyer fırsatları açısından da oldukça tatmin edici ve cazip bir meslektir. Deneyimsiz yeni mühendis mezunlarımız Türkiye’de 1000$ üzerinde bir ortalama net ücretle çalışmaya başlamakta , bu rakam deneyim kazandıkça 5-10 yıl içerisinde iki katına kadar çıkabilmektedir. Genellikle geliştirici rolü ile program yazarak çalışmaya başlayan mezunlarımız, takım yöneticisi, tasarım uzmanı, analiz uzmanı, proje yöneticisi gibi daha iyi pozisyonlara yükselmektedir. Özellikle işletme yüksek lisansı yapan mezunlarımızın büyük holdinglerde yöneticilik de dahil sınırsız bir kariyer potansiyeli vardır.

Yine mezunlarımız arasında diğer branşlara göre yaygın bir çalışma seçeneği de kendi şirketlerini kurmaktır. Özellikle yurtdışında milyonerler yaratan bu seçenekte iyi bir fikirle KOSGEB gibi destekleri de kullanan mezunlarımız şu anda etkileyici büyüklüklere gelmiş şirketlerin kurucuları arasında yer alabilmektedir. Bilgisayar mühendisliği bu konuda da son derece avantajlı bir konuma sahiptir. Çünkü fiziksel laboratuvarlar, pahalı geliştirme ve test ortamlarına gerek duyulmamaktadır. Çoğunlukla kişisel bilgisayarlarda geliştirilmis milyon dolarlık projeler vardır. Yine teknokent yasası ve birçok teşvik yasasında “araştırma ve bilgi teknolojileri konusunda geliştirme” kavramı kullanılmaktadır. Yani bu olanaklardan yararlanmak için bilgisayar mühendisliği konularında bilimsel bir yenilik ortaya koymak (araştırma yapmak) gerekmemektedir. Bilinen bir yöntem kullanarak piyasa değeri olan bir ürün geliştirmek bu teşviklerin kapsamına girmektedir.

Alaylı Bilgisayar Mühendisleri

Bilgisayar mühendisliği bölümlerine sıkça sorulan sorulardan birisi “benim bir tanıdığım …. bölümü mezunu/dişçi/lise mezunu/… ama bir şirkette bilgisayarcı olarak,/bilgisayar mühendisi olarak çalışıyor, o zaman bu bölüme ne gerek var?”.

Bilgisayar mühendisliği eğitimi almamış alaylı sektör çalışanların varlığı doğrudur. Bunun en temel sebebi disiplinin göreceli olarak çok yeni oluşudur. Bilgisayar mühendisliği bölümlerinin ilk mezunlarını 1980′lerin başında verdiği, ilk bilgisayarlarınsa Türkiye’ye bu tarihlerden 10-20 yıl önce girmeye başladığı düşünülürse doğal olarak bu görevin başka disiplin mensuplarınca doldurulması kaçınılmaz olmuştur. Özellikle mantık olarak yatkın matematik, fizik, istatistik, elektrik mühendisliği gibi bölüm mensupları bu konularda emek vererek, özveriyle kendilerini yetiştirerek alanın gelişmesine önayak olmuşlardır. Halen birçok bilgisayar mühendisliği öğretim üyesi bu nesilde yetişmiş daha sonra bilgisayar mühendisliği/bilimleri konularında yurtdışında doktora yapmış eski alaylılardır.

Mesleğin bugününe geldiğimizde ise artık alaylı mühendislere gereksinim hızla azalmaktadır. Sektörün cazibesi dolayısıyla birçok kişi halen bu sektörde çalışmak için kendi mesleklerini bırakarak bilgi teknolojileri sektörüne yönelmektedir. Fakat gerçekten ciddi, bilgisayar bilimi ve mühendislik süreçlerinin uygulandığı şirket ve projelerde alaylı çalışanların verimli çalışması çok zordur. Bilgisayarcı adı altında sektörde çalışan birçok kişi aslen mühendislik yapmamakta, sistem yöneticiliği, bakım, temel programcılık gibi önemli olsa da mühendislik altyapısı gerektirmeyen işlevleri yerine getirmektedir.

Herhangi bir konuyu gerçekten seven, o konuyu öğrenmek için zaman harcayan motivasyonu yüksek, akıllı bir kişi o konuyu bir şekilde mutlaka öğrenecektir. Dolayısıyla alaylıları topyekün niteliksiz olarak tanımlamak olanaksızdır. Fakat bu süreç özveri isteyen, çoklukla asıl meslek dalını ve eğitimini aksatmayla sonuçlanan zor bir süreçtir, ve her zaman sürecin sonunda bir taraftan bir şekilde eksik kalma riski vardır. 4 yıllık bir eğitim sonunda edinilen, tek başına birçok branşıyla, öğrenilmesi gereken birçok teknolojisiyle oldukça zorlu bir süreç sonunda sahip olunulan bilgisayar mühendisliği altyapısını, benzer zorlukta başka bir eğitim alırken edinmek, o eğitimi ihmal etmek pahasına olsa bile çok güçtür. Bunu ancak ayrıcaliklı çok küçük bir azınlık gerçekleştirebilmektedir. Dolayısıyla amacı bilgisayar mühendisi olmak ve bu sektörde gerekli altyapıyı eksiksiz olarak almak olan meslek adaylarının mutlaka bu eğitimi alması gerektiğine, icra etmeyecekleri mesleklere yatırım yapmamaları gerektiğine inanıyoruz.